فرصت پس از جنگ: بازسازی مشروعیت از مسیر گفتوگو با ملت
جنگ ۱۲ روزه، با همهی تلخیها و ویرانیهایش، یک واقعیت روشن را دوباره نمایان ساخت: اکثریت مردم ایران، با وجود تفاوتهای فکری، فرهنگی و اجتماعی، در بزنگاههای ملی کنار کشور ایستادهاند. این وفاداری خاموش، سرمایهای گرانبهاست که نباید نادیده گرفته شود.
اما اگر حاکمیت میخواهد این انسجام لحظهای را به اعتماد پایدار بدل کند، باید پاسخی شایسته به این همراهی بدهد؛ پاسخی که نشان دهد صدای مردم شنیده میشود، کرامتشان محترم است و سیاستگذاریها نه برای کنترل، بلکه برای ترمیم رابطهای آسیبدیده طراحی شدهاند.
در این مسیر، چند گام کلیدی میتوانند زمینهساز «آشتی ملی» باشند:
۱. بازنگری در قانون حجاب اجباری
حجاب، از یک فریضهی دینی، به منبع تنش سیاسی بدل شده است. اصلاح این قانون میتواند شکافهای اجتماعی را کاهش داده و گامی مؤثر در مسیر بازسازی اعتماد باشد.
۲. رفع فیلترینگ گسترده فضای مجازی
محدودسازی فضای گفتوگو، تنها بر حس سانسور و حذف میافزاید. باز کردن این فضا، نشانهی اعتماد حاکمیت به مردم و آغاز بازسازی ارتباطات آسیبدیده است.
۳. حذف چهرههای تفرقهافکن از رسانهها
افراد تندرو با اظهارات تحقیرآمیز، نماد شکاف میان حاکمیت و مردم شدهاند. حذف یا حاشیهنشینی آنان، پیام احترام به عقلانیت جمعی است.
۴. اصلاح نظام گزینشهای عقیدتی در استخدامها
استخدام مبتنی بر سلیقهی فکری، نه شایستگی، سرمایهی انسانی را به حاشیه میراند و بیعدالتی را نهادینه میکند. نظام گزینش باید به قانون اساسی بازگردد.
۵. طراحی سیاستهایی برای افزایش احساس تعلق عمومی
مردم زمانی احساس تعلق دارند که سیاستها بازتاب واقعیات زندگیشان باشد، نه بازتاب نگرش نخبگان بسته یا طبقات خاص.
۶. احیای رسانه ملی با صدای همهی ایران
رسانه ملی باید نمایندهی تنوع فکری جامعه باشد، نه صدای یکسویهی حاکم. حضور منتقدان و نخبگان مستقل، آن را به مردم بازمیگرداند.
۷. بازتعریف نقش نهادهای امنیتی در مواجهه با جامعه
امنیت پایدار در تعامل مدنی معنا پیدا میکند، نه در هراس. نهادهای امنیتی باید در رفتار و آموزش، از تقابل به گفتوگو حرکت کنند.
۸. ایجاد نهادهای واقعی گفتوگوی ملی
نهادهایی با حضور دانشگاهیان، صنوف، جوانان و نهادهای مدنی میتوانند پل ارتباطی میان مردم و سیاستگذاران باشند.
۹. اصلاح و شفافسازی نظام عدالت قضایی
اعتماد به دستگاه قضا، کلید بازسازی رابطه حاکمیت با مردم است. نظارت عمومی، شفافیت در رسیدگی و برخورد با تخلفات، عدالت را از شعار به واقعیت تبدیل میکند.
در پایان، باید گفت: وحدت ملی با تقدیر و بیانیه بهدست نمیآید؛ به تصمیمهای سخت، صادقانه و شجاعانه نیاز دارد.
اگر حاکمیت اینبار تصمیم بگیرد با جامعه وارد گفتوگو شود و بهجای حذف صداها، آنها را بشنود، شاید بتوان آیندهای ساخت که در آن مردم نه از سر اجبار، بلکه از سر اعتماد، در کنار نظام بمانند.
فرصت امروز، فردا شاید دیگر نباشد.
این تصمیم، نهتنها سیاسی، بلکه سرنوشتساز است: سرنوشت رابطهی حاکمیت با ملتش.
به پیج اینستاگرامی «شهروندالبرز» بپیوندید
instagram.com/shahrvand.alborz