روستای برغان، با قدمتی چند هزار ساله، این روزها در آستانه تحولی بزرگ قرار دارد. این روستا که از دیرباز به دلیل موقعیت استراتژیک خود در مسیر جاده ابریشم، معماری کهن، و پیشینه فرهنگی و مذهبی غنی شناخته شده، اکنون در مسیر ثبت جهانی قرار گرفته است. اما این مسیر، علاوه بر ظرفیتهای تاریخی و گردشگری، چالشها و الزامات خاص خود را نیز به همراه دارد.
شهروند البرز -چرا برغان ظرفیت ثبت جهانی دارد؟
۱. پیشینه تاریخی: برغان با قدمتی بیش از ۹۰۰۰ سال، آثار تاریخی متعددی از جمله قلعه ساسانی، حسینیههای صفوی، مسجد هزارساله و درختان کهنسال چنار را در خود جای داده است. این ویژگیها نهتنها به عنوان جاذبههای گردشگری، بلکه به عنوان اسنادی زنده از تاریخ و تمدن ایران شناخته میشوند.
۲. معماری و فرهنگ: این روستا نمونهای از تلفیق معماری سنتی و مذهبی در ایران است. حسینیههای آن، که الهامبخش ساخت تکایای تهران و حتی برخی از بناهای معروف اروپایی بودهاند، یکی از جلوههای مهم این هویت فرهنگی محسوب میشوند.
۳. پویایی اجتماعی و اقتصادی: برخلاف بسیاری از روستاهای ایران که با مشکل کاهش جمعیت و مهاجرت مواجه هستند، برغان همچنان یک روستای زنده و پویاست. وجود بازارچههای قدیمی، فعالیتهای تجاری پایدار و تولیدات محلی مانند آلوی برغان، این روستا را از نظر اقتصادی نیز سرپا نگه داشته است.
موانع و چالشها در مسیر ثبت جهانی
۱. زیرساختهای نامناسب: یکی از چالشهای اساسی، دسترسی دشوار و ترافیک سنگین مسیرهای ورودی روستا است. اگرچه طرحهایی مانند تعریض جادهها، ایجاد کمربندی و توسعه پارکینگهای گردشگری در دست بررسی است، اما این اقدامات نیازمند هماهنگی بینبخشی و تأمین منابع مالی قابل توجه است.
۲. الزامات یونسکو: برای ثبت جهانی، برغان باید استانداردهای بینالمللی را رعایت کند. از جمله ایجاد سایت دوزبانه، نصب تابلوهای راهنما، وجود مترجمان حرفهای، برگزاری دورههای آموزشی برای ساکنان محلی و توسعه گردشگری پایدار. مشارکت مردم در این روند بسیار مهم است، زیرا تجربه نشان داده که روستاهایی با حضور فعال جامعه محلی، شانس بیشتری برای ثبت جهانی دارند.
۳. رقابت با سایر روستاها: در سطح ملی و بینالمللی، روستاهای بسیاری برای ثبت جهانی تلاش میکنند. روستاهایی که در کنار تاریخ غنی، موفق شدهاند زیرساختهای لازم را فراهم کرده و با استفاده از بازاریابی دیجیتال و برنامهریزی گردشگری مدرن، جایگاه خود را تثبیت کنند. برغان نیز باید بتواند با معرفی هوشمندانه خود به گردشگران داخلی و خارجی، در این رقابت پیشتاز باشد.
با وجود چالشها، برغان فرصتهای بینظیری برای تبدیلشدن به یکی از مهمترین مقاصد گردشگری جهانی دارد. اقدامات اخیر مانند آمادهسازی پرونده ثبت جهانی، آموزش ساکنان، و احیای رویدادهای محلی گامهای مهمی در این مسیر هستند.
اگر این روند بهدرستی مدیریت شود، برغان میتواند نهتنها به یک مقصد گردشگری جهانی تبدیل شود، بلکه الگویی برای توسعه پایدار روستاهای ایران باشد. اما این امر مستلزم تعامل مستمر میان مردم، مسئولان محلی و نهادهای ملی و بینالمللی است. ثبت جهانی، نقطه پایانی نیست؛ بلکه آغازی است برای حفاظت، توسعه و معرفی هرچه بهتر این گنجینه تاریخی.
به پیج اینستاگرامی «شهروندالبرز» بپیوندید
instagram.com/shahrvand.alborz